TA ΡΟΥΣΑΛΙΑ

   

            Την δεύτερη μέρα του Πάσχα μόλις τελείωνε η εκκλησία τα παιδιά  έφτιαχναν ένα σταυρό από καλάμια και λουλούδια, στολίζοντας το με ένα κόκκινο μαντίλι και πήγαιναν στα σπίτια τραγουδώντας τα « Ρουσάλια»:

"-Να τα πούμε τα Ρουσάλια; 

-Πες τα βρε παλικάρια. 

-Να στα πούμε εσένα πρώτα που σε βρήκαμε στην πόρτα", 

έθιμο που πρόερχεται από τα Ιεροσόλυμα.

Μία Μεγαρίτικη παράδοση αναφέρει ότι όταν ο Σοφός Σολομώντας (972 π.Χ.) έκτισε την μεγαλοπρεπή εκκλησία στα Ιεροσόλυμα κάλεσε στα εγκαίνια όλους ανθρώπους από όλη την Οικουμένη για να την δούν. Έτσι πήγαν και οι Μεγαρίτες και έφεραν αυτό το έθιμο στοΝ τόπο τους.

                          Στα Μέγαρα κάθε Τρίτη του Πάσχα αναβιώνει το πανάρχαιο έθιμο του χορού της Τράτας, στην πλατεία της εκκλησίας του Άη Γιάννη του Γαλιλαίου του επονομαζόμενου Χορευταρά.  

Από νωρίς το απόγευμα της Τρίτης μέρας του Πάσχα νέοι και νέες της πόλης των Μεγάρων συγκεντρώνονται στο χώρο αυτό, φορώντας τις παραδοσιακές στολές. Όταν η παρέα μεγαλώσει, με την συνοδεία παραδοσιακών οργάνων αρχίζει ο χορός πρώτα από τις γυναίκες που κρατώντας τα χέρια τους χιαστί χορεύουν τον αργό τελετουργικό χορό της Τράτας.

                        Η μορφή του χορού και οι κινήσεις των γυναικών, σε συνδυασμό με την τοιχογραφία που βρέθηκε σε αρχαίο τάφο στη πόλη Ρούβου της Κάτω Ιταλίας περί το 400 π.Χ και αναπαριστά πανομοιότυπο αρχαίο χορό,  φανερώνει ότι ο χορός της Τράτας είναι η εξέλιξη του αρχαίου Όρμου. Ο αρχαίος Όρμος είναι ο χορός των Πεπλοφόρων Παρθένων, που χόρευαν προς τιμή της θεάς Δήμητρας. Κατά την περιγραφή του Λουκιανού, πρόκειται για έναν κυκλικό χορό στον οποίο επικεφαλής ήταν ένας έφηβος. Ο έφηβος αυτός έσερνε τις κοπέλες που χόρευαν με κινήσεις χαριτωμένες και σοβαρές.

             

    Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι ο χορός της Τράτας ανανεώθηκε και καθιερώθηκε επί Τουρκοκρατίας. Τότε οι Μεγαρίτες , στη προσπάθεια τους να διατηρήσουν αναλλοίωτα τα θρησκευτικά τους ήθη, θέλησαν να έχουν δικό τους τόπο λατρείας. Έτσι ζήτησαν από τον Τούρκο  διοικητή να τους επιτρέψει να κτίσουν μία εκκλησία στο χώρο που σήμερα είναι το εκκλησάκι του Αι-Γιάννη. Ο Τούρκος διοικητής τους έδωσε την άδεια με την προϋπόθεση να την χτίσουν αυθημερόν. Τότε, οι Μεγαρίτες μεταφέροντας τα υλικά χέρι με χέρι και εκτελώντας την μία εργασία μετά την άλλη, με μόνο όπλο την πίστη τους και την ισχυρή θέλησή τους κατάφεραν να ολοκληρώσουν το χτίσιμο της εκκλησίας μέσα σε μία ημέρα, από την ανατολή μέχρι την δύση του ήλιου.

                 Για να γιορτάσουν το γεγονός, οι κοπέλες άρχισαν να χορεύουν τον χορό της Τράτας, ο οποίος καθιερώθηκε να χορεύεται την Τρίτη του Πάσχα. Το όνομα του πιθανότατα ο χορός τον πήρε από τον τρόπο που πιάνονται τα χέρια των γυναικών (χιαστί), που μοιάζει με τον τρόπο ψα

ρέματος, την Τράτα. Το χαρακτηριστικό τραγούδι του χορού είναι σε δίσημο ρυθμό, λέγεται « Λαμπρή Καμάρα» και έχει γιορταστικούς στίχους όπως αρμόζουν στην μέρα που τραγουδιέται.

                 Πιο παλιά οι κοπέλες χόρευαν τραγουδώντας μόνες το τραγούδι χωρίς την συνοδεία οργάνων, κάτι που καθιερώθηκε αργότερα και διατηρείται μέχρι σήμερα. Τα όργανα που συνόδευαν τον χορό της Τράτας  ήταν παλιότερα ζυγιές από βιολί-λαγούτο ή βιολί-σαντούρι και σήμερα που το έθιμο έχει γίνει ένα λαϊκό πανηγύρι με την συμμετοχή των αντρών, συνοδεύεται από όλα τα μουσικά όργανα που υπάρχουν στη περιοχή των Μεγάρων και των γύρω περιοχών.

(

Την Τρίτη πρωί μετά το Πάσχα οι γυναίκες των Μεγάρων ντυμένες με παραδοσιακές φορεσιές, συμμετέχουν στην “Τράτα” που χορεύεται σε ανοιχτό χώρο, έξω από την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη.

Τα βήματα του χορού, που συμβολίζουν το τράβηγμα από τα δίχτυα, δείχνουν ότι η προέλευσή του ίσως είναἶ από αρχαιότερους χρόνους, πολύ πριν τους Οθωμανούς και χορευόταν μετά από τις επιτυχίες ψαράδων.)

ΠΗΓΗ

                       Αυτά ήταν τα έθιμα των Μεγάρων. Κάποια από αυτά αναβιώνουν μέχρι σήμερα, ενώ κάποια άλλα  δυστυχώς έχουν χαθεί με το πέρασμα των χρόνων. 

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ

ΠΗΓΗ