ΜΑΪΟΣ

Βρισκόμαστε στην καρδιά της άνοιξης, το λένε τα πολύχρωμα λουλούδια με τις ποικίλες ευωδιές, το λεν τα κελαηδίσματα των αρσενικών πουλιών που καθορίζουν την επικράτειά τους. Αυτό τον μήνα τα περισσότερα πουλιά βρίσκονται στη σπουδαιότερη φάση της αναπαραγωγής, στο φώλιασμα.

Τώρα το Μάιο, αν βρεθεί κανείς στις Λιμνοθάλασσες του Αμβρακικού, θα χαρεί το πέταγμα των Αργυροπελεκάνων (Pelecanus crispus), που έχουν την αποικία τους στη Λιμνοθάλασσα Τσουκαλιό.

Αυτή την εποχή στην περιοχή φτιάχνουν τις αποικίες τους -στις άκρες της Λιμνοθάλασσας- τα Γλαρόνια (Sterna albifrons, Sterna hirundo, Gelochelidon nilotica). Στις μικρές νησίδες, μέσα στις σαλικόρνιες, φωλιάζουν τα Νεροχελίδονα (Glareola pratincola), οι Αβοκέτες (Recurvirostra avosetta), οι Καλαμοκανάδες (Himantopus himantopus), οι Θαλασσοσφυριχτάδες (Charadrius alexandrinus). Στο παραποτάμιο Δάσος του Λούρου έχουν φτιάξει τις αποικίες τους οι Λευκοτσικνιάδες (Egretta garzetta), οι Κρυπτοτσικνιάδες (Ardeola ralloides) και οι Νυχτοκόρακες (Nycticorax nycticorax).

Οι ψαράδες από το πρωί χαρακώνουν τα ρηχά νερά της Λιμνοθάλασσας, ψαρεύοντας με τις πολύχρωμες βάρκες τους, ενώ τα τραγούδια και οι φωνές τους σπάνε την ησυχία της Λιμνοθάλασσας. Στον Αμβρακικό, όταν ο ήλιος γέρνει αργά τ’ απόγευμα και χάνεται μέσα στα νερά του Ιονίου, τότε αυτή η κλειστή θάλασσα βάφεται με απαλά κόκκινα ή ροζ χρώματα και το τοπίο γίνεται μοναδικό. Όταν πέφτει το σκοτάδι, τα νερά του Αμβρακικού αρχίζουν να φωσφορίζουν. Το θέαμα είναι μοναδικό!

«Χιλιάδες κίτρινες πυγολαμπίδες

αναβοσβήνουν τρέμοντας

τα λαμπερά τους μάτια»

όπως μας λέει και η Αγρινιώτισσα ποιήτρια Τ. Βότση.

Στη Ρόδο τα λιγοστά Πλατώνια (Dama dama) που απέμειναν (40 άτομα περίπου) ετοιμάζονται για τα γεννητούρια. Οι θηλυκές φέρνουν στον κόσμο 2-3 μικρά που τα θηλάζουν για 3-4 μήνες.

Αυτή την εποχή στη Ρόδο, και ειδικά στην περιοχή της Ελεύσας, οι Πεταλούδες του είδους Callimorpha quadripunctaria, από κάμπιες που ήταν όλο το χειμώνα, αφού αλλάξουν μερικές φορές το δέρμα τους, μετατρέπονται σε χρυσαλλίδες. Μετά από λίγο καιρό (τον Ιούνιο), αφού μεταμορφωθούν σε Πεταλούδες, αρχίζει η αποδημία τους προς τη γνωστή μας Κοιλάδα Πεταλούδες.

Τα χιόνια άρχισαν α λιώνουν στις πλαγιές της Πίνδου στη Βάλια Κάλντα. Στο Αρκούδόρεμα κυλούν ορμητικά νερά, ενώ μέσα τους καθρεφτίζονται οι Νάρκισσοι, τα λουλούδια με τη λεπτή ευωδιά. Οι πλαγιές, που μέχρι τώρα ήταν σκεπασμένες με χιόνι, άρχισαν να πρασινίζουν. Αυτός ο πράσινος μανδύας σπάει από τις ροζ πινελιές των Κρόκων (Crocus sp).

Η Σαλαμάνδρα (Salamandra salamandra) άρχισε δειλά-δειλά να κάνει τις πρώτες εμφανίσεις της μέσα στο δάσος, μετά τη χειμωνιάτικη απομόνωσή της. Ανήκει στα Ουροδελή (Caudata) και είναι ένα από τα πιο μεγάλα αμφίβια της ελληνικής πανίδας. Το σώμα της έχει μήκος από 18-24 εκατοστά. Με την πρώτη ματιά μπορούμε να την αναγνωρίσουμε από τα χρώματά της: έντονο μαύρο γυαλιστερό χρώμα, με κίτρινες κηλίδες σκορπισμένες ακανόνιστα στη ράχη, στην ουρά και το κεφάλι. Αν κάποιος την ενοχλήσει, απομακρύνεται σιγά-σιγά χωρίς φόβο. Αυτό οφείλεται στο μηχανισμό άμυνας που διαθέτει. Στο δέρμα της υπάρχουν αδένες που εκκρίνουν μία δηλητηριώδη ουσία. Αυτή προκαλεί θάνατο στα μικρά ζώα, ενώ στα μεγάλα που θα τολμήσουν να τη φέρουν στο στόμα τους προκαλεί εγκαύματα στους βλεννογόνους. Οι έντονες κίτρινες κηλίδες που έχει στο σώμα της είναι σα να προειδοποιούν τους θηρευτές για τον κίνδυνο που τους απειλεί.

Στην «Ιστορία των Ζώων», ο Αριστοτέλης γράφει ότι αυτό το αμφίβιο μόλις έρθει σ’ επαφή με τη φωτιά δεν καίγεται και κατορθώνει να τη σβήνει εξαιτίας της χαμηλής θερμοκρασίας του. Ακριβώς γι’ αυτή την ικανότητά της την ταυτίζουν με τη φωτιά, ένα από τα τέσσερα φυσικά στοιχεία.

Για τους κτηνοτρόφους και τα κοπάδια τους έφτασε η ώρα της επιστροφής στα καλοκαιριάτικα λημέρια τους. Αν βρεθεί κανείς εδώ το Μάιο, θα δει με τα μάτια του την ιεροτελεστία της επιστροφής. Τα κουρασμένα και σκαμμένα από το μόχθο πρόσωπα λάμπουν από χαρά, καθώς έρχονται με τα μεγάλα φορτηγά και αντικρίζουν πάλι τα χωριά τους και τις ψηλές βουνοκορφές της Πίνδου.

Στη Θεσσαλία φόρτωσαν όλο το βιος τους πάνω στα φορτηγά, τα ζωντανά τους και την οικογένειά τους και σε πέντε ώρες απ’ τον κάμπο βρίσκονται στα βοσκοτόπια τους, στην Πίνδο.

Στα ρυάκια με τα γάργαρα νερά βρίσκεται ο Νεροκότσυφας (Cinclus cinclus). Αυτή την εποχή ετοιμάζει τη σφαιρική φωλιά του κοντά στο νερό. Το πουλί αυτό είναι ένας οικολογικό δείκτης και η παρουσία του υποδηλώνει την καθαρότητα των υδάτων. Τα τελευταία χρόνια όμως οι πληθυσμοί του βρίσκονται σε συνεχή μείωση εξαιτίας της μεγάλης ξηρασίας.

Αυτή την εποχή, σε κοιλότητες στο έδαφος που τις έχει γεμίσει με ρίζες, χόρτα και φτερά, αφήνει 3-8 κρεμ αυγά η Πετροπέρδικα (Alectoris graeca).

Στις αμμοθίνες του Λούρου, στη Λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου, λίγο έξω από το χωριό Νιοχώρι, ανάμεσα στους Θαλάσσιους Κρίνους που δεν έχουν ακόμη ανθίσει (ανθίζουν στα μέσα Αυγούστου), φτιάχνουν τις φωλιές τους οι Στρειδοφάγοι (Haematopus ostralegus), οι Θαλασσοσφυριχτάδες (Charadrius alexandrinus) και οι Κοκκινοσκέληδες (Tringa totanus).

Στο παραποτάμιο Δάσος του Φράξου και στους βάλτους της Λιμνοθάλασσας αυτή την εποχή υπάρχει μεγάλη ποικιλία από έντομα. Οι «Βασίλισσες» όμως όλων των εντόμων είναι οι πολύχρωμες Λιβελούλες.

Στους βάλτους, μέσα στις καλαμιές που αυτή την εποχή βρίθουν από ζωή, φωλιάζουν πολλά είδη Στρουθιόμορφων, που είναι δεμένα μ’ αυτό το οικοσύστημα για τη διατροφή και την αναπαραγωγή τους, όπως το Ψευταηδόνι (Cettia cetti), η Καστικόλη (Cisticola juncidis), η Τσιχλοποταμίδα (Acrocephalus arundinaceus) κ.α.

Στους θρακικούς υγρότοπους και ειδικά στο Δέλτα του Νέστου, αυτή την εποχή γεννάει τ’ αυγά της η όλο και πιο σπάνια Αγκαθοκαλημάνα (Hoplopterus spinosus). Εδώ φωλιάζει το 80 % του συνολικού της ελληνικού και ευρωπαϊκού πληθυσμού.

Στα βάθη της θάλασσας, ανάμεσα στα φύκια, αυτή την εποχή ο θηλυκός Ιππόκαμπος (Hippocampus guttulatus) αφήνει τ’ αυγά του, 500 περίπου, μέσα στην «κοιλιακή θήκη» του αρσενικού. Ο ιππόκαμπος είναι ένα παράξενο ψάρι. Ο λαιμός και το κεφάλι του μοιάζουν με εκείνα του αλόγου. Το σώμα του είναι επίσης καλυμμένο με μια «πανοπλία», όπως εκείνο των εντόμων. Τα αρσενικά έχουν ένα σάκο στην κοιλιά τους, όπως τα Καγκουρό. Η θηλυκιά βάζει τα 500 αυγά της στο σάκο του αρσενικού. Εκεί τα αυγά γίνονται έμβρυα με τη βοήθεια της κυκλοφορίας του αίματος του πατέρα. Μετά από «κύηση» 4-5 εβδομάδων, ο αρσενικός θα «γεννήσει» με πόνο τους μικρούς Ιππόκαμπους.

Αυτή την εποχή επίσης, σε βάθος 50 μ. πάνω στους βράχους, αφήνει τα Πλακτονικά της η Σκορπίνα (Scorpaena scrofa). Είναι από τα κυριότερα πετρόψαρα που βρίσκονται στα ελληνικά νερά και κυνηγάει κυρίως μαρίδες και καβουράκια για την τροφή της.

Αυτή την εποχή το Γλήνι (Tinca tinca), ψάρι των γλυκών νερών, γεννάει 300.000-900.000 αυγά, στις Λίμνες και στα γλυκά νερά της Θεσσαλίας, Μακεδονίας, Θράκης, Πελοποννήσου, Αιτωλοακαρνανίας και Ηπείρου.

Ο Κατσούρας (Carassius carassius), σπάνιο ψάρι που ζει στον ποταμό Έβρο, τώρα το Μάιο αφήνει στα αβαθή νερά 200.000-300.000 αυγά.

Στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, ο Γαλοκότσυφας (Monticola solitarius) άφησε το κελάηδημά του, που μοιάζει σαν το γλυκό ήχο του φλάουτου, για να αφοσιωθεί με στοργή στη θηλυκιά του αλλά και στη φωλιά του. Αυτή την εποχή στη σχισμή κάποιου βράχου υπάρχουν 3-5 πράσινο-μπλε με κόκκινες βούλες αυγά. Μετά από φώλιασμα 14 ημερών θα ‘ρθουν στη ζωή οι νεοσσοί.

Μέσα στη μακία (χαμηλή βλάστηση) άρχισαν να ξεπροβάλλουν οι ανθισμένες Αγριοτριανταφυλλιές (Rosa canina). Έχουν λουλούδια όμορφα, λευκά, ευαίσθητα και η καρδιά τους είναι κίτρινη με πέντε πέταλα. Αν τ’ απομεσήμερο τύχει και περάσετε μπροστά τους, κλείστε τα μάτια σας και αναπνεύστε βαθιά. Θα αισθανθείτε το άρωμά τους να σας αγκαλιάζει.

Στο Φαράγγι της Σαμαριάς ή στο Φάραγγα, όπως το λένε οι Κρητικοί, αυτή την εποχή γεννοβολούν τ’ Αγρίμια (Capra aegagrus cretensis). Οι θηλυκές φέρνουν στον κόσμο, μετά από εγκυμοσύνη 21-23 εβδομάδων, 1-3 μικρά που τα θηλάζουν για έξι μήνες.

ΜΗΝ ΜΑΪΟΣ

Χρή απέχεσθαι από παντός καρφαλέου, ήγουν καταξήρου, κακοχύμου καί χολώδους, οίον ποδοκεφάλων, εντεροκοίλων, νευρικών, συκοτίων, πνευμόνων, ιχθύων, ταριχευτών, νεβρών θαλασσίων, βοείων κρεών και λαγείων, και πάντων των παχυχύμων, δια τας προσφάτους κεφαλαλγίας. Εσθίειν δε πάντα τα προλεχθέντα κρέη, διάγειν τε και πολιτεύεσθαι εν τε τροφοίς και ποτοίς και λουτροίς, κατά τον προειρημένον μήνα.

Εκ δε των λαχάνων εσθίειν τα ελειοσπάραγα και τίλην. Απέχεσθαι δε των ξηρών και αλμυρών και πικρών.

Σκοπείται δε και το άστρον του Γέροντος.







ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ!!!