Από το Διόνυσο στο Μαγιόπουλο...

Λατινικά: Maius και Majus, και αυτό προερχόμενο από το όνομα Μαία (ήταν και αρχαία Ρωμαϊκή θεότητα) που εθεωρείτο μητέρα του θεού Ερμή. Την αυτή ετυμολογία υποστηρίζει και ο Πλούταρχος στον βίο του Νουμά (19). Οι λατίνοι συγγραφείς τον εκφράζουν πάντα με τη λέξη «mensis» (μήνας) ή Kalendae (καλένδες).

Στην αρχαία Ρώμη κατά τον μήνα Μάιο τελούνταν γιορτές προς τιμή της πηγαίας Νύμφης Ηγερίας στο άλσος της. Την 1η (Μπόνα Ντέα) και 2η Μαΐου συνεχίζονταν τα Φλοράλια, εορτές προς τιμή της θεάς της βλάστησης της Χλωρίδας (Flora), που είχαν αρχίσει νωρίτερα στις 28 Απριλίου. Επίσης κατά τον ίδιο μήνα οι Ρωμαίοι τελούσαν τα "Λεμούρια" Μειλίχια που ήταν εορτές προς ιλασμό των ψυχών των νεκρών.

Στη τέχνη τον μήνα Μάιο οι Ρωμαίοι τον παρίσταναν με μορφή μεσήλικου άνδρα που έφερε πλατύ χιτώνα με μεγάλες περιχειρίδες (σαν το σημερινό ράσο) και έχοντας στη κεφαλή το κάνιστρο γεμάτο άνθη ενώ στα πόδια του υπήρχε ένα παγώνι (ταώς) με ανοιγμένα τα φτερά.

Για τα ελληνικά δεδομένα ο Μάιος συμπεριλαμβάνει δρώμενα πολύ εντυπωσιακά. Ένα από αυτά είναι και το εξής:

Την Πρωτομαγιά στην Ελλάδα κατά τα νεώτερα χρόνια γινόταν η ανάσταση του Μαγιόπουλου. 



Το Μαγιόπουλο ήταν ένα παιδί ή ένας έφηβος ο οποίος εμιμείτο στα ξέφωτα του δάσους τον πεθαμένο, τάχα, Διόνυσο. Κοπέλες τον στόλιζαν με άνθη και του τραγουδούσαν τον «κομμό, το θρήνο και τον οδυρμό, μέχρι που να «αναστηθεί» και μαζί με αυτόν όλη η φύση.

Πολλοί πιστεύουν ακόμη και σήμερα ότι ο Μάιος είναι ο μήνας που πιάνουν τα μάγια και οι μάγισσες κάνουν τα ξόρκια τους. Πιστεύουν ότι τη νύχτα της Πρωτομαγιάς, μπορούν να κλέψουν τη σοδειά, όπως π.χ. το γάλα των ζώων τους κ.λ.π. Παραμονή Πρωτομαγιάς, στην Ευρώπη γιορτάζουν μέχρι και σήμερα την Βαλπούργεια Νύχτα.

Για την Βαλπούργεια Νύχτα έχει γίνει ήδη αναφορά στο παρόν ιστολόγιο, (βλ. ανωτέρω).

Υπάρχουν όμως κι άλλα πολλά έθιμα της Πρωτομαγιάς:

Την ημέρα της Πρωτομαγιάς πρωί- πρωί, οι νοικοκυρές των σπιτιών σηκώνονταν από τα μαύρα μεσάνυχτα, για να δουν τι τους είχαν εναποθέσει κάποιοι άλλοι, έξω από την πόρτα τους. Κανένα στεφάνι ή τριαντάφυλλο, αν είχαν λεύτερες κόρες ή κανένα... αγκάθι, κάποιοι που «συμπαθούσαν» ιδιαίτερα την οικογένεια.

ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΑΓΙΑΤΙΚΟ

Παλιά ήταν ολόκληρη ιεροτελεστία το «δέσιμο» του στεφανιού, στο οποίο κρεμούσαν σκόρδο οι νοικοκυρές για το κακό μάτι. Απαραίτητες ήταν και δυο κουκιές. Ύστερα όμως το μαγιάτικο στεφάνι φτιαχνόταν αποκλειστικά με λουλούδια του αγρού ή τριαντάφυλλα.

ΜΑΪΟΣ ΚΑΙ ΓΑΜΟΣ

Ο Μάιος θεωρείται από το λαό μας ακατάλληλος μήνας για την τέλεση γάμων. Το έθιμο έχει τις ρίζες του στους ρωμαϊκούς χρόνους που αυτό το μήνα γιόρταζαν τα «Λεμούρια»την γιορτή των νεκρών όπως προανεφέρθη.

Στο αρχαίο ελληνικό Αττικό ημερολόγιο ο Μάιος αντιστοιχεί με τον μήνα Θαργηλιώνα (19 Μαΐου - 17 Ιουνίου), και η τότε Πρωτομαγιά ήταν τα πασίγνωστα Ανθεστήρια ή «αρχαιότερα Διονύσια».

Η μέρα συμβολίζει την τελική νίκη της άνοιξης πάνω στο χειμώνα. Στα Ανθεστήρια ανασταινόταν και ο «σκοτωμένος» Ευάνθης -επίθετο του Διονύσου- που απ' το χυμένο αίμα του φύτρωσε η άμπελος. Δηλαδή ίδια και απαράλλαχτη η τελετή με το "Μαγιόπουλο" της σύγχρονης Ελλάδος.

Αρχαίες εορτές το μήνα Μάιο

Τα Ανθεστήρια

Ήταν η γιορτή των λουλουδιών. Ήταν η πρώτη επίσημη γιορτή ανθέων των Ελλήνων. Με μεγαλοπρέπεια βάδιζαν προς τα ιερά πομπές με κανηφόρες, που έφερναν άνθη. Τα Ανθεστήρια διαδόθηκαν και πήραν πανελλήνια μορφή.

Ιερά Θαργήλια

Τότε πρόσφεραν τις απαρχές του θερισμού των δημητριακών στη Δήμητρα. Δρώμενο των Θαργηλίων ήταν το μαστίγωμα της βουλίμου: πείνας. Στα Θαργήλια, γιορτή που έδινε και το όνομά της σ' ολόκληρο τον μήνα Θαργηλιώνα, σχημάτιζαν μια λατρευτική πομπή προς τιμή του Ήλιου και των Ωρών (=Εποχών), που συντελούσαν στην ωρίμανση των καρπών.

Στην πομπή περιέφεραν ένα πράσινο κλαδί που μόλις είχε αποκτήσει φύλλα. Το τύλιγαν με ταινίες και κρεμούσαν σε αυτό σύκα, διάφορα ψωμάκια και μικρά φλασκιά γεμάτα κρασί, λάδι και μέλι. Το κλαδί στο τέλος της γιορτής, το τοποθετούσαν στις θύρες των ναών και των σπιτιών όπου έμενε ώσπου να ξεραθεί για να καεί και να αντικατασταθεί την επόμενη χρονιά από ένα νέο.

Το ίδιο ακριβώς συνέβαινε και πρίν από μερικά χρόνια σε πολλά μέρη της Ελλάδος όπου τα λουλουδένια στεφάνια του Μάη, κρέμονταν στις πόρτες των σπιτιών μέχρι να ξεραθούν και καίγονταν τον Ιούνιο στις φωτιές του Άι Γιάννη, πάνω από τις οποίες πηδούσαν νέοι και νέες.

Το έθιμο της Πρωτομαγιάς να στολίζουμε τις πόρτες των σπιτιών με στεφάνια λουλουδιών έρχεται από τα πολύ παλιά χρόνια και τότε συμβόλιζε την υποδοχή της δύναμης της φύσης εντός του οίκου.

Το μαγιάτικο στεφάνι, φτιάχνεται από εφτά είδη λουλουδιών και έχει δύναμη μαγική και αποτροπιαστική. Σε κάθε στεφάνι βάζουν σκόρδο για τη βασκανία, αγκάθι για τον εχθρό, στάχυ για να φέρει ευφορία.

Για να πιάσουν οι ευχές που έκαναν οι νοικοκυρές παλιότερα, το μαγιάτικο στεφάνι έπρεπε να γίνεται από συγκεκριμένα λουλούδια:

Ανθισμένο σπίτι: Tριαντάφυλλα, γαρύφαλα, βιολέτες, πασχαλιές (λιλά), γεράνια.

Ευτυχία του σπιτιού: Kλωνάρια ανθισμένα από αγιόκλημα και από ελιά.

Γεμάτο σπίτι: Στάχυα και λουλούδια του κάμπου, όπως μαργαρίτες, παπαρούνες.

Για τη γλωσσοφαγιά: Μια κουκιά (φυτό) με τις ρίζες και τους καρπούς της

Για την αγάπη των κοριτσιών του σπιτιού: Eνα κλωνάρι λυγαριά.

Για το μάτι: Eνα μικρό σκόρδο, κρεμασμένο στη μέση στο στεφάνι για να φαίνεται.

Καλή Πρωτομαγιά 

και

Καλό μήνα σε όλους  ΜΑΣ!!!

Διαβάστε περισσότερα: http://melitilexeis.blogspot.com/2009/05/blog-post.html#ixzz2wEvOr3nN

EΞAIΡETIKA ENΔIAΦEΡON

ΕΠΙΣΗΣ