Το έντομο αίνιγμα

Λιβελούλα= είδος εντόμου.
 Ζει κοντά σε λίμνες, ρυάκια και υδροβιότοπους, τρέφεται με μικρά έντομα όπως κουνούπια, σκνίπες ή πεταλούδες και ζευγαρώνει στον αέρα. 
Η λιβελούλα είναι ένα εντυπωσιακό έντομο, που δεν περνάει απαρατήρητο, τόσο για την εμφάνισή του, όσο και για το μοναδικό του πέταγμα.
Το αρσενικό, αφού ζευγαρώσει με το θηλυκό, γίνεται τροφή του, ώστε το θηλυκό να εξοικονομήσει τη μέγιστη δυνατή ενέργεια για την αναπαραγωγή! Το θηλυκό γεννά τα αυγά του συχνά πάνω σε φύλλα φυτών, που βρίσκονται κοντά ή πάνω στο νερό.

  "Πολλές φορές κάθομαι και χαλαρώνω στο κανό μου σε μια μικρή λιμνούλα. Το σημείο είναι ιδιαίτερα ήσυχο και ανάμεσα στις καλαμιές πετούν πολλές λιβελούλες. Το περασμένο καλοκαίρι πρόσεξα ένα περίεργο φαινόμενο. Όταν δύο λιβελούλες σε περίπτυξη προσγειώθηκαν σ’ έναν κάθετο βράχο, αυτή που βρισκόταν από κάτω άρχισε να κοπανιέται στο βράχο ώσπου τελικά απελευθερώθηκε από τις αρπάγες της άλλης! Τώρα καταλαβαίνω ότι το θηλυκό προσπαθούσε να απελευθερωθεί από το αρσενικό, που ήθελε να εξασφαλίσει ότι το σπέρμα του δεν θα αντικατασταθεί από το σπέρμα κάποιου αντίπαλου αρσενικού."
ΦΙΛΙΣ ΖΕΛΚΕΡ
Τορόντο, Καναδάς

Ένα έντομο-αίνιγμα, που έρχεται απαράλλακτο από τους προϊστορικούς χρόνους, όπως πιστοποιούν απολιθώματα που έχουν βρεθεί.

Εκείνο που εντυπωσιάζει είναι η συχνή παρουσία του σε παραστάσεις από τη Μινωική λατρεία, όπως απεικονίζονται σε σφραγιδόλιθους.

ΟΙ ΛΙΒΕΛΟΥΛΕΣ ζευγαρώνουν στον αέρα, ενώ πετούν και ο ερωτικός χορός τους είναι άκρως εντυπωσιακός και αξιοπαρατήρητος.

Αμέσως μετά, το θηλυκό έντομο αποθέτει τα αυγά του πάνω σε φύλλα που επιπλέουν σε υδάτινες επιφάνειες, ή πάνω σε υδρόβια φυτά. 



Ορισμένα είδη λιβελούλας, δεν αποθέτουν καν τα αυγά τους, αλλά τα αφήνουν να πέσουν, καθώς πετάνε πάνω από την επιφάνεια του νερού.

Τα αρσενικά έντομα είναι εκείνα που επιλέγουν το χώρο και έχουν τον απόλυτο έλεγχό του, προστατεύοντάς τον και από την εισβολή άλλων αρσενικών. Τα αρσενικά ζευγαρώνουν με πολλά θηλυκά στη διάρκεια της Άνοιξης και μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού.

ΤΑ ΑΥΓΑ που αποθέτει το θηλυκό στην επιφάνεια του νερού, εκκολάπτονται συνήθως σε πέντε (5) εβδομάδες.

Από τα αυγά θα εμφανιστούν οι νύμφες της λιβελούλας, που λέγονται λάρβες.



 Οι λάρβες αυτές είναι παμφάγες, αλλά και πολύ σκληρές και ανθεκτικές, ώστε να καταφέρνουν μόνες τους να επιβιώνουν.

Όσο ζουν στο νερό, βρίσκονται κατά κανόνα στο βυθό και για να κινηθούν εκτοξεύουν νερό από το έντερό τους με δύναμη προς τα πίσω (σαν τουρμπίνα) και μπορούν έτσι να αναπτύξουν μεγάλη ταχύτητα, ώστε να αποφύγουν κάποιο διώκτη τους ή και να κυνηγήσουν οι ίδιες την τροφή τους.

Οι λάρβες της λιβελούλας τρέφονται συνήθως με άλλους υδρόβιους οργανισμούς, μικρά ψάρια γόνο, μικρούς γυρίνους ή ακόμη και άλλες …λάρβες!

Μια λάρβα λιβελούλας στο βυθό ενός υγροβιότοπου. Η ουρά της είναι οπλισμένη με μια τρίαινα και με αυτή απειλεί όποιον εχθρό την πλησιάζει.

Στους εχθρούς που θα την πλησιάσουν προβάλλει σθεναρή αντίσταση, ακόμη και αν ο εχθρός της είναι στην πραγματικότητα πιο ισχυρός από αυτή. Η τρίαινα που έχει στην ουρά της η λάρβα προκαλεί φόβο και τρέπει σε φυγή τον κυνηγό της. Η λάρβα ξέρει καλά να οχυρώνεται στο βυθό και να χρησιμοποιεί τα όπλα της στο έπακρο.

Η ΖΩΗ μιας λάρβας μέσα στο νερό, πριν μεταμορφωθεί για να γίνει έντομο, διαρκεί από 2-3 μήνες μέχρι 2-3 χρόνια, ανάλογα με το είδος της λιβελούλας. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν συνολικά πάνω από 3.700 είδη λιβελούλας σε ολόκληρο τον κόσμο και από αυτά, 100 είδη ζουν στην Ευρώπη και στην Ελλάδα.

Για τα περισσότερα είδη λιβελούλας αυτό το διάστημα της ζωής τους μέσα στο νερό (όσο είναι λάρβα δηλαδή) είναι και το μεγαλύτερο. Όταν πια έρθει η ώρα να μεταμορφωθούν σε έντομα, ο κύκλος της ζωής τους πλησιάζει στο τέλος του.

Μετά από την περίοδο της ζωής τους στο βυθό, οι λάρβες ανεβαίνουν στην επιφάνεια και εκεί, σε κάποιο κλαράκι συντελείται η οριστική τους μεταμόρφωση σε τέλειο έντομο.

Το κέλυφος της λάρβας σκάει και από μέσα βγαίνει το έντομο, που διαθέτει πλέον φτερά και είναι ζήτημα λίγης μόνο ώρας να μπορέσει να τα χρησιμοποιήσει και να πετάξει.

Είναι η στιγμή που το κέλυφος της λάρβας σκάει και βγαίνει από μέσα ένα τέλειο έντομο, μια λιβελούλα, που μετά από λίγη ώρα μπορεί να πετάξει.

ΤΑ ΦΤΕΡΑ του εντόμου που μόλις έχει βγει από το κέλυφος μιας λάρβας είναι ζαρωμένα και αδύναμα. Πολύ σύντομα όμως αποκτούν όλες τους τις λειτουργίες.

Μια από τις ιδιαιτερότητες αυτού του εντόμου έχει να κάνει με τα φτερά. Mπορεί,  δηλαδή, να τα κινεί ανεξάρτητα ή και αντίστροφα το ένα από το άλλο, γεγονός που εξασφαλίζει στο έντομο τη δυνατότητα να αιωρείται, αλλά και να πετάει ανάποδα (να κινείται δηλαδή προς τα πίσω, ενώ πετάει).Τα πιο πολλά είδη αυτού του εντόμου έχουν διπλά ζευγάρια φτερά, που το ανάπτυγμά τους ποικίλει σε μέγεθος. Τα πιο μικρά έχουν άνοιγμα 25mm, ενώ άλλα αγγίζουν τα 14cm. Ωστόσο, σε απολίθωμα λιβελούλας που έζησε πριν από εκατομμύρια χρόνια, το άνοιγμα των φτερών της έφτανε τα 70 cm.


(εικονα)

Τα φτερά της λιβελούλας είναι και αθόρυβα, σε αντίθεση με άλλα έντομα, που ο ήχος από το πέταγμά τους, τα προδίδει. Η συχνότητα με την οποία κινούν τα φτερά τους αυτά τα έντομα είναι τέτοια, που το αυτί του ανθρώπου δεν μπορεί να συλλάβει τον ήχο τους.

ΤΑ ΜΑΤΙΑ της λιβελούλας είναι πολύ εντυπωσιακά και κάνουν αυτό το έντομο να ξεχωρίζει.  Η όρασή της λιβελούλας είναι οξύτατη και μπορεί να δει το θήραμά της από απόσταση 40 μέτρων.

Λεπτομέρεια, με το κεφάλι μιας λιβελούλας. Τα μάτια του εντόμου εντυπωσιάζουν.

Εκτός των άλλων, αυτό το έντομο έχει ένα ευρύ πεδίο όψεως, σχεδόν σφαιρικό.

ΟΙ ΛΙΒΕΛΟΥΛΕΣ τρέφονται με άλλα έντομα. Συχνά όμως τα θηλυκά εμφανίζουν κανιβαλικές τάσεις και καταβροχθίζουν άλλες λιβελούλες, ακόμη και από το ίδιο είδος.

Από τη στιγμή που θα αποκτήσει τη μορφή του τέλειου έντομου, ο κύκλος της ζωής μιας λιβελούλας αρχίζει να κλείνει. Με τη μορφή του εντόμου ζει μόλις λίγες εβδομάδες, το πολύ 7 με 8. Ορισμένα είδη λιβελούλας δεν ζουν πάνω από 14 μέρες, αφότου γίνουν έντομα. 

Ο χρόνος αυτός των δεκατεσσάρων ημερών ή έστω των λίγων εβδομάδων, είναι ο χρόνος της αναπαραγωγής. Μετά επέρχεται ο θάνατος.

(image)

ΠΗΓΗ

ΕΠΙΣΗΣ
 και
ΕΔΩ

ΠΟΛΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ


ΑΚΟΜΗ