Το έθιμο της κυρά Σαρακοστής όλοι το γνωρίζουμε.
Η «κυρά-Σαρακοστή» λειτουργούσε ως ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο
το οποίο βοηθούσε «τους παλιούς» να μετρούν τις εβδομάδες που μεσολαβούσαν από
την Καθαρά Δευτέρα μέχρι την Μεγάλη Εβδομάδα. Συνήθως, ήταν η ζωγραφιά, μιας
γυναίκας με μαντήλι στο κεφάλι, επτά πόδια, σταυρωμένα χέρια –επειδή
προσευχόταν– και χωρίς στόμα, διότι νήστευε όλη αυτή την περίοδο. Κάθε Σάββατο,
ξεκινώντας από το Σάββατο που ακολουθούσε μετά την Καθαρά Δευτέρα, η
κυρά-Σαρακοστή «έχανε» ένα πόδι. Το τελευταίο μάλιστα, το οποίο κοβόταν το
μεγάλο Σάββατο, σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας το τοποθετούσαν μέσα στο ψωμί
της Ανάσταση και σε όποιον τύχαινε, του έφερνε καλή τύχη (κάτι σαν το φλουρί
της Βασιλόπιτας)! Εκτός από χαρτί, η κυρά-Σαρακοστή μπορεί να φτιαχτεί επίσης
από ύφασμα, αλλά και από ζυμάρι. Εγώ, την φτιάχνω με αλατόζυμο, ένα ωραίο υλικό
που επειδή έχει πάρα πολύ αλάτι δεν χαλάει για πάρα πολύ καιρό – έχει τις
ιδιότητες του πηλού ή της πλαστελίνης.
Στη Χίο, μάλιστα, αυτό το κομμάτι το κρύβουν μέσα σε ένα ξερό σύκο ή καρύδι και το τοποθετούν μαζί με άλλα σε ένα καλάθι. Όποιος το βρει θεωρείται καλότυχος. Σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, η κυρά Σαρακοστή φτιάχνεται από πανί που το γεμίζουν πούπουλα, ενώ σε άλλες από αλεύρι, νερό και αλάτι για να μη χαλάσει. Στον Πόντο, η κυρά-Σαρακοστή λεγόταν «Κουκουράς». Πάνω σε μια πατάτα ή ένα κρεμμύδι κάρφωναν επτά φτερά κότας και το κρεμούσαν στο ταβάνι. Κάθε βδομάδα αφαιρούσαν και ένα φτερό.
Την Κυρά Σαρακοστή
που ‘ναι έθιμο παλιό
οι γιαγιάδες μας την φτιάχναν
με αλεύρι και νερό.
Για στολίδι της φορούσαν
στο κεφάλι έναν σταυρό
μα το στόμα της ξεχνούσαν
γιατί νήστευε καιρό.
Και τις μέρες της μετρούσαν
με τα πόδια της τα επτά.
Έκοβαν ένα την βδομάδα
μέχρι να ‘ρθει η Πασχαλιά.
Καλή Σαρακοστή!!!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου